Via South Georgia door de Weddellzee
Antarctica

Vanaf deze kleine stad in Tierra del Fuego (Vuurland), bijgenaamd ’het einde van de wereld’, vertrek je in de namiddag aan boord van de MV Ortelius en vaar je de rest van de avond door het Beagle-kanaal dat omringd is door bergen.

In een paar uur tijd daalt de temperatuur aanzienlijk en stijgen voedingsstoffen naar de oppervlakte als gevolg van botsende waterstromen. Dit fenomeen trekt een massa zeevogels aan rond het schip. Het ideale moment om verschillende soorten albatrossen, stormvogels en skuas te spotten en fotograferen.

Maatregelen inzake de bioveiligheid tijdens landingen op South Georgia  komen uitgebreid aan bod. Tussendoor kan je genieten van een drankje in de bar.

Deze klein, rotsachtige eilanden liggen 240km ten westen van South Georgia. Ze zijn de thuis van duizenden vogels waaronder heel wat South Georgia aalscholvers. De gebieden staan bekend om hun overvloed aan grotere zeezoogdieren die zich voeden op dit relatief ondiepe gebied van de South Georgia Ridge.

De prachtige baai vormt de thuisbasis van duizenden koningspinguïns en zeeolifanten. Hier kan je ook een stuk volgens van Shackletons route naar het Stromness walvisstation. Deze 4u durende wandeling loopt over de bergpas voorbij Shackleton Falls. De route is bergachtig en moerassig waardoor je mogelijks enkele kleine stroompjes moet oversteken.

Op de stranden van Salisbury Plain, St. Andrews Bay en Gold Harbour bevinden zich niet alleen de  grootste kolonies koningspinguïns van South Georgia, maar ook 3 van ’s werelds belangrijkste broedstranden voor antarctische pelsrobben. Duizenden dieren broeden hier in december en januari. In februari zijn de jonge pelsrobben erg actief en leergierig. Verder komen ook zeeolifanten naar de stranden om te ruien.

Deze ooit drukke nederzetting op South Georgia wordt tegenwoordig bewoond door koningspinguïns en zeeolifanten. Het verlaten station bevat oude gebouwen, een museum, een houten kerkje en een begraafplaats Hier vind je het het graf van de Britse ontdekkingsreiziger Ernest Shackleton. Bij een bezoek aan zijn graf is het gebruikelijk om even te toasten op ’The Boss’.

Afhankelijk van de weersomstandigheden, vertrekt het schip in de namiddag naar de South Sandwich Eilanden.

Aan de rand van het pakijs vind je skuas en sneeuwstormvogels zich voegen bij de andere zeevogels die het schip naar het zuiden volgen.

Tijdens de passage tussen Thule Eiland en Cook Eiland valt vooral de enorme schaal van deze afgelegen eilanden op. En ervaring die je niet snel vergeet.

In dit gebied is de kans groot dat je bultruggen en dwergvinvissen ziet. Op en rond de eilanden kun je bruine skua’s en kinband- of adeliepinguïns spotten. Daarnaast vind je hier ook verschillende albatrossoorten, waaronder de grijskop-, wenkbrauw- en grote albatros.

De naam Neuschwabenland verwijst naar de Duitse expeditie die het gebied in 1938-1939 verkende.

Het gebied werd in 1938 verkend tijdens de Derde Duitse Antarctische Expeditie geleid door Alfred Ritscher, in opdracht van Adolf Hitler en Hermann Göring. Het hoofddoel was een gebied te vinden op Antarctica voor een Duits walvisstation. Daarnaast moest er ook gezocht worden naar  een mogelijke locatie voor een Duitse marinebasis. 

Tegenwoordig bevindt zich in dit deel van Antarctica Neumayer Station III, een moderne faciliteit voor klimaat-, geologie- en ijskundig onderzoek.

Het gebied is grotendeels bedekt door een dikke ijskap, maar er zijn ook zogenaamde nunataks zichtbaar, bergtoppen die boven de gletsjer uitsteken.

Als je geluk hebt, zie je misschien keizerspinguïns. Walvissen zoals bultruggen, dwergvinvissen en orka’s worden ook frequent waargenomen in dit gebied. Rond het schip vind je ook verschillende vogelsoorten.

Tijdens de doortocht ervaar je de uitgestrekte, ongerepte maritieme wildernis. Hoe verder je zuidwaarts vaart, hoe intenser de ruige schoonheid en pure kracht van Antarctica zich toont. 

Je voelt meteen waarom het zo lang duurde voordat dit witte continent werd ontdekt en welke ontberingen vroegere expedities, zoals die van Adrien de Gerlache of Ernest Shackleton, hebben doorstaan.

De oppervlakte bedraagt ongeveer 430.000 km², wat het tot één van de grootste drijvende ijsmassa’s op aarde maakt.

Deze route voert je door het gebied waar Shackletons schip, MV Endurance, tijdens de Keizerlijke Trans-Antarctische Expeditie (1914–1917) in het pakijs vastliep. Het schip dreef uiteindelijk af richting het schiereiland, werd verpletterd door de druk van het ijs en zonk naar de bodem van de Weddellzee. Alle bemanningsleden konden het ship op tijd verlaten.

Op 5 maart 2022 - exact 100 jaar na Shackletons begrafenis - werd het wrak na 107 jaar teruggevonden. Hoewel de exacte locatie door het zware pakijs niet bereikbaar is, vaar je door de historische wateren waar de bemanning destijds hun schip achterliet.

De namen verwijzen naar de schepen HMS Erebus en HMS Terror, gebruikt door de Britse poolreiziger James Clark Ross tijdens zijn Zuidpoolexpeditie in 1842-1843. In dit gebied komen vaak tabulaire ijsbergen voor.

Keizerspinguïns nestelen zich vaak op de vele ijsschotsen van Snow Hill Island, wat een nieuwe kans biedt om deze bijzondere dieren te zien.

Het eiland is 160km op 50km, met een oppervlak van zo’n 2.460km². Het bestaat uit bergen, ijsvelden, gletsjers en vulkanische rotsformaties. Onderzoekers gebruiken het eiland om klimaatverandering en geologische geschiedenis van Antarctica te bestuderen.

Hier wacht een indrukwekkende kolonie Adéliepinguïns, ezelspinguïns en nestelende sneeuwstormvogels. Het landschap is spectaculair, met steile canyonwanden, rotsblokken en prachtige vulkanische formaties bedekt met glinsterend ijs - een locatie die je niet snel zal vergeten.

Aan de overkant van Antarctic Sound ligt Kinnes Cove, vanwaar je de nabijgelegen Madder Cliffs kan bewonderen, met hun subtiele rode tinten en mogelijks ezelspinguïns.

De omstandigheden om te landen op Elephant Island zijn zwaar. De kustlijn bestaat voornamelijk uit verticale rots- en ijsrotsen die zijn blootgesteld aan de elementen. Indien mogelijk ga je met zodiacs naar Point Wild, waar de ontredderde expeditieleden van Shackleton op wonderbaarlijke wijze wisten te overleven.

Elephant ISland is het punt van waaruit Shackleton op zoek ging om hulp voor de gestrande bemanning van zijn Endurance. Met een 6m lange reddingsboot, de James Caird, zeilden Shackleton met 5 van zijn mannen naar South Georgia. Een reis van 1.300 km op open zee die 16 dagen duurde. Na een 32km lange bergtocht op South Georgia over gletsjers en ruig terrein bereikten ze uiteindelijk het walvisstation van Stromness.  Van hieruit kon een reddingsoperatie opgestart worden. Het duurde uiteindelijk meer dan 4 maanden om de resterende 22 leden van de Imperial Trans-Antarctic Expedition, ook bekend als de Endurance Expedition, te reden van Elephant Eiland.

Alle 28 mannen van de Endurance-expeditie overleefden dankzij deze reddingsoperatie. De operatie wordt beschouwd als één van de grootste reddingsacties in de zeevaartgeschiedenis.

Warme watermassa’s uit het noorden botsen op koude Antarctische wateren, wat een ruwe zee met hoge golven veroorzaakt. We spreken dan spottend van een ’Shake Passage’. Soms is de zee echter vlak en rustig, als een meer. We spreken dan van een ’Lake Passage’.

De terugreis over de Drake Passage is allesbehalve saai. Onderweg word je vergezeld worden door het rijkelijke zeeleven dat je bij aanvang van de expeditie al ontmoette: albatrossen, stormvogels en wellicht zelfs een dwergvinvis. In de lounge kan je nog een presentie meepikken.

Golven deinend langs het schip, terwijl de horizon verlicht wordt door de ondergaande zon boven de eindeloze zee.